ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်းကို မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍

“ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းကို မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် က ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် မူလဝါကျ၌ မပါရှိသည်တို့ကို စကားရပ် အပိုဖြင့်ချဲ့၍ လည်းကောင်း၊ ချုံ့၍လည်းကောင်း၊ ဆွဲယူဖွင့်ဆို၍လည်းကောင်း ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း မဖြစ် စေရန် ရှောင်ရှားခဲ့ပြီး စာပေသုံး စကားရပ်အသုံးအနှုန်း မျိုးဖြင့်သာ မူလဝါကျစာသား အနှစ်သာရ အသုံးအနှုန်းအတိုင်း အပိုအလိုမရှိစေရန် ဘက်စုံထောင့်စုံ စဉ်းစားညှိနှိုင်းပြီး ပြန်ဆိုခဲ့”

            ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံက ကမ္ဘာ့ လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း (Universal Declaration of Human Rights) ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ရာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နှစ်ပေါင်း ၇၀ ပြည့်မြောက် ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း နှစ်ပေါင်း ၇၀ ပြည့် အခမ်းအနားများ ကို ကမ္ဘာနှင့်တစ်ဝန်း ကျင်းပခဲ့ကြရာ မိမိတို့ မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း နှစ် ၇၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ် အတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတထံမှ သဝဏ်လွှာ ပေးပို့သကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ကလည်း ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့် အရေးကြေညာစာတမ်း နှစ် ၇၀ ပြည့် အခမ်းအနားကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပခဲ့သည်။

ဂုဏ်ပြုကြောင်း ပြသခဲ့

   အဆိုပါ အခမ်းအနားတွင် ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နယ်ပယ်စုံမှ အမှာစကားများ ပြောကြားကြခြင်း၊ ရုပ်မြင်သံကြားတွင် ကမ္ဘာ့ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် စကားဝိုင်းဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပခြင်း၊ ကျောင်းသားလူငယ် များအတွင်း စာစီစာကုံးပြိုင်ပွဲနှင့် ပန်းချီပြိုင်ပွဲကျင်းပကာ ဆုချီးမြှင့်ခြင်းနှင့် မှတ်တမ်းတင် ဗီဒီယိုပြသခြင်းတို့ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် လူ့အခွင့်အရေးကို အလေးထားကြောင်းနှင့် နှစ် ၇၀ ပြည့်မြောက်သည့် ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းကို ဂုဏ်ပြုကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

ဂင်းနစ်မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့

   ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းသည် လူသားအားလုံးနှင့်ဆိုင်သော လူ့အခွင့် အရေး “စံ” တစ်ရပ်ဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးရှိ လူမျိုးပေါင်းစုံတို့က မိမိတို့ သက်ဆိုင်ရာဘာသာစကားအသီးသီးသို့ ပြန်ဆိုကြရာ ယခုအချိန်ဆိုလျှင် ဘာသာပြန်ဆို မှု ပေါင်း ၅၀၀ ကျော်ဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဘာသာပြန် ဆိုမှု အမြင့်မားဆုံး စာရွက်စာတမ်း အဖြစ် ဂင်းနစ်မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌လည်း ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေးကြေညာ စာတမ်းကို ကုလသမဂ္ဂက ထုတ်ပြန် ကြေညာပြီးသည့်နောက်ပိုင်း မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုမှု များ ရှိခဲ့ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၌ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးနောက် ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် (၁၅) ဦး သည် ယခင်မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုမှုများနှင့် ကုလသမဂ္ဂမှ ထုတ်ဝေသည့် သက်ဆိုင်ရာ စာအုပ် စာတမ်းများကို လေ့လာ၍လည်းကောင်း၊ အဘိဓာန်နှင့် ဝေါဟာရဗေဒကျမ်း (Thesaurus) များကို ကိုးကား၍လည်းကောင်း၊ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့် မိမိတို့ ဖြတ်သန်းခဲ့သည့် ဥပဒေ၊ သမိုင်း၊ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး၊ သံတမန်ရေးရာနှင့် ဘာသာပြန်ဆိုမှု အတွေ့အကြုံများကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း ကမ္ဘာ့ လူ့အခွင့် အရေး ကြေညာစာတမ်းကို မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုပြီး မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုချက် မူကြမ်းကို မြန်မာစာပေနှင့် မြန်မာစာရေးထုံး ကျွမ်းကျင်သူ ဝါရင့်ပုဂ္ဂိုလ်က ဖတ်ရှု တည်းဖြတ်၍ ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုချက်ကို အုပ်ရေပေါင်း တစ်သိန်းကျော် ရိုက်နှိပ်ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ တစ်ဖန် သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားတတ်ကျွမ်းသည့် အဖွဲ့များ၏ ကူညီပံ့ပိုးမှုဖြင့် မြန်မာဘာသာမှ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားအသီးသီးသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ရာ ယခုဆိုလျှင် တိုင်းရင်းသားဘာသာ စကား (၁၂) မျိုးအထိ ပြန်ဆိုဖြန့်ဝေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

အချိန်ယူ၍ ဘာသာပြန်ဆို

  မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်အနေဖြင့် မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုရာ တွင် မူရင်းအဓိပ္ပာယ် မလွဲစေရန်နှင့် မြန်မာဘာသာဖြင့် ဖတ်ရှုရာ၌ ပြေပြစ်ချောမွေ့စေရန် အတွက် အချိန်ယူ၍ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ကော်မရှင်သည် ကြေညာစာတမ်းအား လေ့လာ ညှိနှိုင်း ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် စာသား၊ ဝါကျများ ဘာသာပြန်ဆိုမှုအချို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ယူဆချက်များကို ရှင်းလင်းဖော်ပြခြင်းဖြင့် ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း နှစ် ၇၀ ပြည့် အခါသမယတွင် ဤဆောင်းပါး ဖြင့် ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုအပ်ပါသည်။

          ရှေးဦးစွာခေါင်းစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဖော်ပြရမည်ဆိုပါလျှင် “Universal” ကို ဘာသာပြန်ဆိုရာ၌ မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာနက ထုတ်ဝေသော အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အဘိဓာန်တွင် “ကမ္ဘာအနှံ့၊ ကမ္ဘာတစ်လွှား၊ ကမ္ဘာကုန်” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုထားသည်။ “Universal” ကို “ကမ္ဘာ့” ဟု ပြန်ဆိုခြင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ပြည်သူများသာမက အစိုးရများ အကျုံးဝင်ပြီးဖြစ်သဖြင့် အဓိပ္ပာယ်လွဲချော်မှု မရှိသည့်အပြင် ဖတ်ရှုသူအတွက် နားလည်ရန် လွယ်ကူပြီး စကားလုံးအားဖြင့်လည်း ကျစ်လျစ်မှုရှိမည် ဖြစ်သည်။ “Human Rights” ကို ပြန်ဆိုရာတွင် အချို့က “လူမှုအခွင့်အရေး” ဟုလည်းကောင်း၊ အချို့က “လူ့ရပိုင်ခွင့်” ဟု လည်းကောင်း ပြန်ဆိုကြသော်လည်း “Rights” ၏ သဘောသဘာဝမှာ “ရပိုင်ခွင့်” တွင်သာ ကန့်သတ်ထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ “ဆောင်ရွက်ပိုင်ခွင့်”၊ “တောင်းဆိုပိုင်ခွင့်” သဘောများ လည်း ပါရှိခြင်းတို့ကြောင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် အသုံးအနှုန်းဖြစ်သော “အခွင့်အရေး” ဟု ပြန်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်  “Rights” ကို “အခွင့်အရေး” ဟု အစဉ်တစိုက် လက်ခံ သုံးနှုန်းခဲ့ကြသည်။

          ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း နိဒါန်း၏ ဒုတိယအပိုဒ်တွင် “Whereas disregard and contempt for human rights have resulted in barbarous acts which have outraged the conscience of mankind” ကို “လူ့အခွင့်အရေးကို အလေးမထား မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းသည် လူသားတို့၏ အကောင်းအဆိုး အကြောင်းအကျိုး ဆင်ခြင်နိုင်စွမ်းကို ဖျက်ဆီးသည့် ရိုင်းစိုင်းရက်စက်သော အပြုအမူများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော ကြောင့်လည်းကောင်း”ဟု ကော်မရှင်က ဘာသာပြန်ဆိုသည်။ အကြောင်းမှာ “barbarous” ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာနက ထုတ်ဝေသော အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်တွင် “ရိုင်းစိုင်းသော၊ ရိုင်းပျသော၊ ကြမ်းတမ်းသော၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုထားသည်။ “conscience” ကို မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာနက ထုတ်ဝေသော အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်တွင် “(ကောင်းဆိုးကျိုးပြစ် ခွဲခြားသိမြင်တတ်သော) အသိစိတ်၊ အသိ တရား၊ စိတ်ဓာတ်၊ လိပ်ပြာ” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ ယင်းအဘိဓာန်ဖွင့်ဆိုချက် များအပေါ် အခြေခံ၍ ဖတ်ရှုသူအတွက် နားလည်ရန် လွယ်ကူသည့် စာစကားဖြင့် ဘာသာ ပြန်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ကော်မရှင်၏ ဘာသာပြန်ဆိုချက်သည် outraged the conscience of mankind ဟူသော အဓိပ္ပာယ်နှင့် လွဲချော်မှု မရှိဘဲ အနှစ်သာရကို ပေါ်လွင်စေသည်။

    ကြေညာစာတမ်းအပိုဒ် ၁၂ တွင် “No one shall be subjected to arbitrary interference with his privacy, family, home or correspondence, nor to attacks upon his honour and reputation. Everyone has the right to the protection of the law against such interference or attacks.” ကို “မည်သူမျှ မိမိ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး လွတ်လပ်ခွင့်၊ မိသားစု၊ နေအိမ် သို့မဟုတ် စာပေးစာယူကိစ္စရပ်များတွင် မတရားဝင်ရောက် စွက်ဖက်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မိမိ၏ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှုအား ပုတ်ခတ်ခြင်း ကိုလည်းကောင်း မခံရစေရ။ လူတိုင်းသည် ထိုသို့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပုတ်ခတ်ခြင်းတို့မှ ဥပဒေအရ အကာအကွယ်ရပိုင်ခွင့် ရှိသည်။” ဟု ကော်မရှင်က ဘာသာ ပြန်ဆိုသည်။ အကြောင်းမှာ “privacy” ကို Oxford Advanced Learner’s Dictionary (Eighth Edition, 2010) တွင် “the state of being free from the attention of the public” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုထားသည်။ သို့ဖြစ်၍ ကော်မရှင်က မူလဝါကျပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်လွဲချော်မှု မရှိစေဘဲ “ပုဂ္ဂိုလ်ရေးလွတ်လပ်ခွင့်” ဟု အပိုအလို မရှိ ဘာသာပြန်ဆို ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် “reputation” ကို Collins Dictionary & Thesaurus (Fifth Edition, 2011)  တွင် “notoriety or fame, esp. for some specified characteristic” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်တွင် “notoriety” ကို “နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားခြင်း” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “fame” ကို “ဂုဏ်သတင်း၊ ကျော်ကြားမှု၊ ကျော်စောခြင်း” ဟူ၍လည်းကောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထား သည်။ ယင်းအဘိဓာန်များအပေါ် အခြေပြု၍ ဖတ်ရှုသူအတွက် နားလည်ရန် လွယ်ကူသည့် စာစကားဖြင့် မူရင်းဆိုလိုချက် အနှစ်သာရ ပေါ်လွင်စေရန် ကော်မရှင်က “ထင်ပေါ် ကျော်ကြားမှု” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။

လူတိုင်းပါဝင်ခွင့်ကို ဖော်ပြထား

   ကြေညာစာတမ်း၏ အပိုဒ် ၂၁ (၂) တွင် “Everyone has the right to equal access to public service in his country.” ကို “လူတိုင်းတွင် မိမိနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းဖြစ်ရန် တူညီသည့် အခွင့်အရေးရှိသည်။” ဟု ကော်မရှင်က ဘာသာပြန်ဆိုသည်။ အကြောင်းမှာ “public” ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာနက ထုတ်ဝေသော အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်တွင် “ပြည်သူ့” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ “service” ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာနက ထုတ်ဝေသော အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်တွင် “တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း၊ အစိုးရဌာန၊ ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်း” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထား သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း၏ အပိုဒ် ၂၁ (၁) တွင် လူတိုင်းသည် အစိုးရအဖွဲ့အစည်း၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခွင့်ကို ဖော်ပြထားသည်။ အပိုဒ် ၂၁ (၃) တွင် အစိုးရ အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် ပြည်သူပြည်သားတို့၏ ဆန္ဒအပေါ် အခြေခံရမည်ဖြစ်သဖြင့် အဆိုပါ ဆန္ဒကို စစ်မှန်သည့် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ဖော်ထုတ်ရမည်ဟု ဖော်ပြထား​​​​​​​သောကြောင့်​​​ အပိုဒ် ၂၁ ၏ ပါဝင်မှုအကြောင်းအရာ (context) သည် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းတွင် လူတိုင်းပါဝင်ခွင့်ကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ပိုမို၍ သေချာ စေသည့် ရည်ညွှန်းအထောက်အထားမှာ ဂျီနီဗာမြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights) မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိသည့် Teaching Human Rights – Practical activities for primary and secondary schools စာအုပ်တွင် UDHR ၏ Plain language version ၌ အဆိုပါအပိုဒ် ၂၁ (၂) ကို… You also have the same right to join the public service as anyone else ဟု ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

          ကြေညာစာတမ်း၏ အပိုဒ် ၂၉ (၂) တွင် “In the exercise of his rights and freedoms, everyone shall be subject only to such limitations as are determined by law solely for the purpose of securing due recognition and respect for the rights and freedoms of others and of meeting the just requirements of morality, public order and the general welfare in a democratic society.” ကို “မိမိ၏ အခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်များကို ကျင့်သုံး ရာတွင် လူတိုင်းသည် အခြားသူများ၏ အခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်များကို အသိ အမှတ်ပြု၍ လေးစားရန်အလို့ငှာလည်းကောင်း၊ ဒီမိုကရေစီ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် တရားမျှတ သော လိုအပ်ချက်များဖြစ်သည့် ကိုယ်ကျင့်တရား၊ အများပြည်သူအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် အကျိုးစီးပွားဖြစ်ထွန်းရေးတို့ကို ဖြည့်ဆည်းရန်အလို့ငှာလည်းကောင်း ဥပဒေအရ သတ်မှတ် ထားသည့် ကန့်သတ်ချက်များအတိုင်းသာ ကျင့်သုံးပိုင်ခွင့်ရှိသည်။” ဟု ကော်မရှင်က ဘာသာပြန်ဆိုသည်။

အပိုအလိုမရှိ ပြန်ဆိုခဲ့

   အကြောင်းမှာ In the exercise of his rights and freedoms ဟူသောစကားရပ် သည် အပိုဒ် ၂၉ (၂) တွင် ပထမဦးဆုံးဖော်ပြထားသဖြင့် ယင်းနှင့် ဆီလျော်စေရန်မိမိ၏ အခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်များကို ကျင့်သုံးရာတွင်” ဟု ကော်မရှင်က ပထမဦးဆုံး ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ exercise ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို Dictionary များနှင့် Thesaurus များတွင် ကန့်သတ်ချက်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်ကို မတွေ့ရှိရပါ။ ကျင့်သုံး (exercise) နှင့် ကန့်သတ် (restrict) တို့သည် ဆန့်ကျင်ဘက် အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သည်။ အပိုဒ် ၂၉ (၂) ၏ ဆိုလိုရင်းမှာ လူတိုင်း (everyone) အနေဖြင့် ရရှိခံစားပိုင်ခွင့်၊ ကျင့်သုံး ပိုင်ခွင့်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး ယင်းခံစားခွင့်တို့ကို ကျင့်သုံးရာတွင် ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထား သည့် ကန့်သတ်ချက်များအတိုင်းသာ (only to such limitations as are determined by law) ကျင့်သုံးပိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟု ဆိုလိုရင်းဖြစ်သည်။

          ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းကို မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်က ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် မူလဝါကျ၌ မပါရှိသည်တို့ကို စကားရပ် အပိုဖြင့်ချဲ့၍ လည်းကောင်း၊ ချုံ့၍လည်းကောင်း၊ ဆွဲယူဖွင့်ဆို၍လည်းကောင်း ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း မဖြစ် စေရန် ရှောင်ရှားခဲ့ပြီး စာပေသုံး စကားရပ် အသုံးအနှုန်း မျိုးဖြင့်သာ မူလဝါကျစာသား အနှစ်သာရ အသုံးအနှုန်းအတိုင်း အပိုအလိုမရှိစေရန် ဘက်စုံထောင့်စုံ စဉ်းစားညှိနှိုင်းပြီး ပြန်ဆိုခဲ့ပါကြောင်း ဖော်ပြလျက် ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့် အရေး ကြေညာစာတမ်း နှစ် ၇၀ ပြည့် အခါသမယတွင် ဤဆောင်းပါးဖြင့် ဂုဏ်ပြုအပ်ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်

၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်